დღეს ჩვენი სტუმარია,აკად. ი. ვეკუას სახელობის ფიზიკა-მათემატიკის ქალაქ თბილისის 42-ე საჯარო სკოლის და ქიმიის ეროვნული ნაკრების მენტორი, ქიმიის დოქტორი თინათინ ბუთხუზი



 

ქიმია რთულ საგნად მიიჩნევა საზოგადოებაში

- როდის რა რატომ გადაწყვიტეთ მასწავლებლობა?

- ზუსტად 10 წლის წინ, 29 ოქტომბერს, პირველად შევდგი ფეხი სკოლაში, როგორც მასწავლებელმა და დავიწყე დემირელის სახელობის კერძო კოლეჯში მუშაობა, თუმცა უნდა ვაღიარო რომ უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ მასწავლებლობა არ მქონდა განზრახული. მაგრამ პირველივე დღიდან მომხიბლა სკოლის გარემომ, ბავშვებთან ურთიერთობამ და ჩემი საყვარელი პროფესიის აქტიურად გამოყენების შესაძლებლობამ.

მალევე მივხვდი რომ მასწავლებლობა ჩემთვის ძალიან ძვირფასი აღმოჩნდა. აღმოვაჩინე, რომ ყოველდღიური საქმიანობა არ იყო რუტინული და ყოველი ახალი ბავშვი, ახალი გაკვეთილი ჩემთვის იყო ახალი შემართების მომცემი. ყოველდღიურად იზრდებოდა ჩემი მოსწავლეების დაინტერესება ქიმიით, საგანი რომელიც ერთ-ერთ რთულ საგნად მიიჩნევა საზოგადოებაში, ძალიან საინტერესო გახდა მათთვის. ბავშვების აქტიური მონაწილეობა გაკვეთილში, მათი ინტერესი, ჩართულობა დღითიდღე იზრდებოდა, რაც მეც მაძლევდა სტიმულს და მოტივაციას, უფრო მეტად საინტერესო გამეხადა სასწავლო პროცესი. ამ ყველაფერმა მომცა ძალა, რომ მუდმივად მეზრუნა საკუთარ პროფესიულ განვითარებაზე და მუდმივად ვყოფილიყავი სიახლის ძიებაში. ბუნებით ვარ ძალიან აქტიური და არ მიყვარს რუტინული საქმე. მასწავლებლობა კი აღმოჩნდა ის საქმე რაც მომცემდა საშუალებას ყოველთვის რაღაც ახალი მეკეთებინა.

 

  

- თქვენი ხედვით, რა პრობლემებია ქიმიის სწავლებაში?

-როგორც უკვე აღვნიშნეთ ქიმია მიიჩნევა ერთ-ერთ რთულ საგნად და მოსწავლეებს უჭირთ მისი დაძლევა. აქედან გამომდინარე ქიმიის სწავლების პროცესში ბევრი პრობლემა არსებობს. ქიმია როგორც ექსპერიმენტული საგანი აუცილებლად უნდა ისწავლებოდეს პრაქტიკული მეცადინეობების გამოყენებით, რადგან მხოლოდ ფურცელზე დაწერილი ფორმულები ვერ გააღვიძებს მოსწავლეში საგნის ინტერესს. თუმცა ეს არ ნიშნავს იმას რომ თითოეული ჩატარებული ცდა მხოლოდ სანახაობრივი დანიშნულების იყოს და მოსწავლეებს არ ვაჩვენოთ თუ რა საფუძველი აქვს ამა თუ იმ მრავალფეროვან ექსპერიმენტს.

  

- რა არის თქვენი სწავლების მეთოდის ნოუ-ჰაუ და რას ურჩევდით კოლეგებს

 

- ჩემი მასწავლებლობის ძლიერ მხარედ მივიჩნევ იმას, რომ მოსწავლეებთან აქტიურად ვმუშაობ არა მხოლოდ ფაქტობრივი ცოდნის დაგროვებაზე, არამედ ამ ცოდნის გამოყენების შესაძლებლობის ჩვენებაზე და ქიმიის სწავლებასთან დაკავშირებული უნარ-ჩვევების განვითარებაზე. მნიშვნელოვნად მიმაჩნია მოსწავლეებმა შეძლონ მიზეზ-შედეგობრივი კავშირების დანახვა, როგორც ქიმიაში ასევე ინტერ დისციპლინურ ჭრილში და შეძლონ იმის აღქმა თუ რამდენად დიდი როლი აქვს ქიმიას ჩვენს ყოველდღიურობაში. მასწავლებლობის დაწყებიდან დღემდე გაკვეთილებზე აქტიურად ვიყენებ ექსპერიმენტებს. თემატიკიდან და რესურსებიდან გამომდინარე მოსწავლეები ან თავად ატარებენ ცდებს, წინასწარი შესწავლის და დაგეგმვის საფუძველზე ან ვაჩვენებ სადემონსტრაციო ექსპერიმენტებს. ყოველდღიურად ვცდილობ საგაკვეთილო პროცესში სიახლის შეტანას, მოსწავლეებისთვის მრავალფეროვანი რესურსების და სწავლების ისეთი სტრატეგიების შეთავაზებას, რაც გაუადვილებს მათ საგნის შესწავლას, გაზრდის მათ მოტივაციას და ინტერესს.

2012 წლიდან ვარ მასწავლებელთა პროფესიული განვითარებების ცენტრის ტრენერი. ამ საქმიანობამ საშუალება მომცა ჩემი ცოდნა და გამოცდილება გამეზიარებინა ჩემი კოლეგებისთვის და ასევე გავცნობოდი ჩემი კოლეგების გამოცდილებას.

გარდა ყოველდღიური აქტივობებისა, ინტენსიურად ვიყენებ პროექტებით სწავლებას. განსაკუთრებით კი მინდა გამოვყო ის ფართომასშტაბიანი პროექტი, რომელიც მიმდინარეობს ამჟამად. ეს არის შოთა რუსთაველის ეროვნული სამეცნიერო ფონდის მიერ დაფინანსებული პროექტი, „მეცნიერება იწყება სკოლიდან-კვლევები მოსწავლეთა მონაწილეობით“, ამ პროექტში ჩართული არიან მოსწავლეები თბილისის ორი სხვადასხვა სკოლიდან, აკად. ი. ვეკუას სახელობის ფიზიკა-მათემატიკის ქალაქ თბილისის 42-ე საჯარო სკოლა და ევროპული სკოლა. ამ პროექტის ფარგლებში 42-ე სკოლის ბაზაზე შეიქმნა ქიმიის კლუბი, რომელიც აქტიურად მუშაობს. მოსწავლეების ჩართულობა ამ ტიპის პროექტებში ძალიან მნიშვნელოვანია, რადგან ეს ხშირად ხდება მათ მიერ პროფესიის არჩევის წინაპირობა. პროექტი ხორციელდება აგრარული უნივერსიტეტის ბაზაზე. მინდა შემთხვევით ვისარგებლო და კიდევ ერთხელ მადლობა გადავუხადო, დამფინანსებელ ორგანიზაციას, მასპინძელ უნივერსიტეტს, სამეცნიერო კონსულტანტს, ბატონ ელიზბარ ელიზბარაშვილს და ასისტენტს, ახალგაზრდა მეცნიერს თენგო ნოზაძეს, რომელიც მაგალითს აძლევს ჩვენს მოსწავლეებს თუ როგორია ახალგაზრდა მეცნიერების როლი საბუნებისმეტყველო მეცნიერებების განვითარებაში. ამ პროექტის მნიშვნელობის დასაბუთებისთვის, მაგალითად მინდა მოვიყვანო, ის რომ 4 წლის წინ ანალოგიურ პროექტში ჩართულმა მოსწავლეებმა მათ სამომავლო პროფესიად აირჩიეს ქიმია და ბიოლოგია.

მინდა ჩემს კოლეგებს ვურჩიო რომ აქტიურად ჩაერთონ ასეთ პროექტებში, რაც ხელს შეუწყობს მათ პროფესიულ განვითარებას და მოსწავლეთა ინტერესის გაზრდას.

 

 

- რას თვლით თქვენს საუკეთესო მიღწევად პედაგოგიურ კარიერაში?

-კარიერაში ჩემს საუკეთესო მიღწევად ვთლი, ერთი მხრივ იმ მოსწავლეების შედეგებს, რომლებიც სხვადასხვა დროს იკავებდნენ ადგილს ეროვნული სასწავლო ოლიმპიადის პირველ სამეულში და მეორე მხრივ იმ მოსწავლეებს რომლებთაც სამომავლო პროფესიად აირჩიეს ქიმია.

სკოლაში მუშაობის დაწყებიდან მეორე წელს საკუთარი სურვილით ჩამოვაყალიბე საოლიმპიადო წრე, სადაც ყოველკვირეულად მოსწავლეებს ვამზადებდი ეროვნული სასწავლო ოლიმპიადებისთვის. ამ მუშაობამ და მიღწეულმა შედეგებმა კიდევ უფრო პოპულარული გახადა ქიმია ჩემს მოსწავლეებს შორის. საოლიმპიადო ჯგუფთან მუშაობას ინტენსიურად ვაგრძელებ დღესაც 42-ე სკოლაში.

 

  

- თქვენ საქართველოს ოლიმპიური ნაკრების მენტორი ხართ. რა დროს გართმევთ მათთან მუშაობა?

-2014 წლიდან გავხდი საქართველოს ეროვნული ოლიმპიური ნაკრების მენტორი და მას შემდეგ ჩემს კოლეგებთან ერთად (ელიზბარ ელიზბარაშვილი და ვახტანგ კურცხალია) ინტენსიურად ვარ ჩართული ნაკრების მომზადებაში. ჩვენ მთელი წლის განმავლობაში სრული ენთუზიაზმით ვმუშაობთ ქიმიით დაინტერესებულ და განსაკუთრებული ნიჭით დაჯილდოებულ მოსწავლეებთან. ჩვენმა და ბავშვების მონდომებამ ძალიან მალე გამოიღო შედეგი, ჩვენი უკვე შეგვიძლია ვიამაყოთ ჩვენი მოსწავლეების შედეგებით მსოფლიო დონეზე, სადაც თავს ვიმკვიდრებთ ისეთ ძლიერ კონკურენტებთან ერთად როგორებიც არიან აშშ, ჩინეთი, რუსეთი, ინდოეთი და სხვა დიდი ქვეყნები. ჩვენი ქვეყნის ნაკრების ოლიმპიადაში მონაწილეობას მხარს უჭერს და ფინანსურად უზრუნველყოს საქართველოს განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის სამინისტრო.

ეს საქმიანობა არის დღესდღეობით ჩემთვის პრიორიტეტული, რაც მაძლევს საშუალებას მუდმივად ვიზრუნო ჩემს პროფესიულ განვითარებაზე, გავეცნო მიღწევებს თანამედროვე მეცნიერებაში და წვლილი შევიტანო მომავალი, ნიჭიერი თაობის აღზრდაში.

 

  

- რას შეცვლიდით ქიმიის სწავლებაში?

ქიმიის სწავლებაში შევცვლიდი მიდგომას, რომ სწავლება არ უნდა ეფუძნებოდეს მხოლოდ სახელმძღვანელოს და პროგრამას. მოსწავლეებმა უნდა შეძლონ დაინახონ თუ რა ხდება სახელმძღვანელოს მიღმა, თუ რა არის ჩვენს გარშემო ქიმია.

 

  

- კიდევ რას საქმიანობთ?

-სკოლაში მუშაობის პარალელურად აქტიურად ვაგრძელებ თანამშრომლობას უნივერსიტეტთან, 2015 წელს დავიცავი დისერტაცია კოლოიდურ ქიმიაში. შოთა რუსთაველის ეროვნული სამეცნიერო ფონდის მხარდაჭერით სამეცნიერო სტაჟირება გავიარე ამერიკის შეერთებულ შტატების ერთ-ერთ პრესტიჟულ უნივერსიტეტში. ვმონაწილეობდი რამდენიმე საერთაშორისო სამეცნიერო კონფერენციაში, ვარ სამეცნიერო სტატიების ავტორი. სხვადასხვა პროექტების ფარგლებში ვთანამშრომლობ გამოცდების ეროვნულ ცენტრთან, ვარ მასწავლებელთა პროფესიული განვითარების ეროვნული ცენტრის ტრენერი და რამდენიმე მოდულის ავტორი. ასევე მაქვს გამოცემული სახელმძღვანელო მოსწავლეებისთვის და აბიტურიენტებისთვის და ელექტრონული გზამკვლევი აინშტაინის ლაბორატორიების გამოყენებისთვის.

 

  

- ადენებთ თვალს მასწავლებლის ეროვნულ ჯილდოს კონკურსს. როგორია თქვენი მოკლე შეფასება?

-მასწავლებლის ეროვნულ ჯილდოს ვადევნებ თვალს პირველივე დღიდან. ვთვლი რომ ამ ტიპის ღონისძიებები ძალიან მნიშვნელოვანია მასწავლებლის პროფესიის პოპულარიზაციისთვის. გამორჩეულ მასწავლებლებს აძლევს საშუალებას გაეცნონ ერთმანეთს და ფართო საზოგადოებას გააცნონ და გაუზიარონ საკუთარი გამოცდილება და მიღწევები.

 

 

ესაუბრა www.chemistry.ge

2018-10-29

 

 

ვეძებ ქიმიკოსს

ვეძებ თემატიკას

ვეძებ ფრაზას